Wetgeving

Wet DBA en Wtta: veilig werken met zzp'ers in 2027

De twee wetten worden vaak in één adem genoemd, maar ze stellen een andere vraag. Wie ze door elkaar haalt, lost het verkeerde probleem op. Zo zit het, en zo regel je het.

Gepubliceerd Leestijd ca. 5 minutenDoor Zoriva
Illustratie bij het artikel over de Wet DBA en de Wtta

Een schoolbestuur, een zorgorganisatie, een installatiebedrijf: overal hoor je dezelfde zorg. Mogen we onze zzp'ers nog wel inzetten? Het antwoord is ja. Maar 2027 wordt het jaar waarin twee dingen tegelijk gebeuren. De Belastingdienst stopt met de zachte landing bij schijnzelfstandigheid, en de Wtta gaat in. Dat zijn twee verschillende sporen, met elk een eigen vraag.

Twee wetten, twee verschillende vragen

De Wet DBA gaat over de vraag of iemand echt als zelfstandige werkt, of eigenlijk als werknemer. De Wtta gaat over de vraag of er een partij tussen zit die arbeidskrachten uitleent, en of die partij daarvoor een toelating heeft.

Wet DBAWtta
De vraagIs dit een zelfstandige of eigenlijk een werknemer?Leent iemand arbeidskrachten uit, en mag dat?
Wie toetstBelastingdienst (loonheffingen)Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt en Arbeidsinspectie
WanneerHandhaving loopt sinds 1 januari 2025In werking per 1 januari 2027, toelating verplicht vanaf 1 januari 2028
Risico voor jouNaheffing loonheffingen, in sommige gevallen een boeteBoete bij inlenen van een partij zonder toelating, plus inlenersaansprakelijkheid

Het verschil is belangrijk. Huur je een zzp'er via een bureau in, dan kunnen beide wetten tegelijk spelen. Huur je rechtstreeks in, dan blijft er één over.

Wet DBA: hoe werkt de samenwerking echt?

Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. In 2025 gold een zachte landing zonder boetes. Voor 2026 is die zachte landing deels verlengd: controles beginnen in principe met een bedrijfsbezoek en verzuimboetes worden nog niet opgelegd. Naheffingen kunnen wel, terug tot 1 januari 2025, en bij opzet of grove schuld kan er sinds dit jaar ook een vergrijpboete volgen. Vanaf 1 januari 2027 vervalt de zachte landing helemaal.

Een modelovereenkomst alleen beschermt je daarbij niet. Sinds het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad (2023) kijkt de beoordelaar naar alle omstandigheden samen, en vooral naar hoe het werk in de praktijk gaat. Wat partijen op papier willen, weegt maar beperkt mee.

Waar de beoordeling naar kijkt

  • de aard en de duur van het werk;
  • wie bepaalt hoe het werk wordt gedaan en op welke tijden;
  • of het werk deel uitmaakt van de vaste organisatie, en of de zzp'er daarin is ingebed;
  • of de zzp'er het werk persoonlijk moet doen;
  • hoe de afspraken tot stand kwamen, en wie het tarief bepaalde;
  • de hoogte van de beloning en het ondernemersrisico;
  • of iemand ook buiten deze opdracht als ondernemer actief is.

Dat laatste punt, het extern ondernemerschap, is sinds het Uber-arrest uit 2025 een volwaardig gezichtspunt. Een zzp'er met meerdere opdrachtgevers, eigen klanten en eigen investeringen staat dus sterker dan iemand die al jaren alleen voor jou werkt.

Wat er nog aankomt

Per 31 december 2026 gaat een rechtsvermoeden in bij een laag uurtarief. Werkt iemand onder een bepaalde uurtariefgrens, dan kan diegene zich erop beroepen dat er een arbeidsovereenkomst is, en moet de opdrachtgever het tegendeel aantonen. Het is geen minimumtarief: een hoger tarief maakt een opdracht ook niet automatisch veilig. Verder ligt er een voorstel voor een Zelfstandigenwet, die het kabinet per 1 januari 2028 wil invoeren. Dat is nog geen wet, dus voorlopig blijft het bestaande kader leidend.

Wtta: toelating voor wie arbeidskrachten uitleent

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten treedt op 1 januari 2027 in werking. Wie arbeidskrachten tegen betaling ter beschikking stelt, zodat ze onder leiding en toezicht van een ander werken, heeft dan een toelating nodig van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Bestaande uitleners konden zich tussen 1 november en 31 december 2026 aanmelden voor een overgangsregeling. Vanaf 1 januari 2028 mag uitlenen alleen nog met een toelating of ontheffing. Toegelaten partijen komen in een openbaar register.

Denk niet dat dit alleen over uitzendbureaus gaat. De wetgever noemt uitdrukkelijk ook detacheerders, payrollbedrijven, consultancybedrijven, brokers en managed service providers. En constructies waarin iemand als zzp'er wordt ingehuurd, maar wel onder leiding en toezicht van de klant werkt.

Let op als inlener. Ook jij kunt een boete krijgen als je arbeidskrachten afneemt van een partij zonder toelating. Daarnaast verandert de inlenersaansprakelijkheid: de Belastingdienst kan de inlener en een eventuele doorlener samen aansprakelijk stellen voor maximaal 35% van de factuursom, op basis van een wettelijk vermoeden.

Wat dit betekent als je rechtstreeks inhuurt

Sluit je de overeenkomst rechtstreeks met de zzp'er, en bepaalt die zelf hoe het afgesproken resultaat tot stand komt? Dan zit er geen uitlener in de keten. Er is geen register om te checken en geen keten om aansprakelijk voor te zijn. Lees in Zzp = zonder Wtta-gedoe waarom dat zo is, en waar de grens ligt.

De Wet DBA blijft wel gelden. Daar verandert rechtstreeks werken niets aan. Het enige wat telt, is hoe de samenwerking in de praktijk verloopt. En dat is goed nieuws: daar heb je als opdrachtgever zelf invloed op.

Checklist: zo werk je in 2027 veilig met zzp'ers

  1. Beschrijf per opdracht een resultaat. Niet "inzetbaar op afdeling B", maar wat er af moet zijn, en wanneer.
  2. Laat de werkwijze bij de professional. Jij bepaalt wat er gebeurt, de zzp'er bepaalt hoe. Houd het rooster en de werkinstructies voor je eigen personeel.
  3. Spreek het tarief samen af. Een tarief dat uit een tabel van de opdrachtgever of een bureau komt, wijst eerder richting loondienst.
  4. Voorkom een vaste plek. Jaren dezelfde functie, op dezelfde dagen, zonder einddatum? Dan is een dienstverband vaak eerlijker.
  5. Vraag naar ondernemerschap. Andere opdrachtgevers, eigen klanten, eigen investeringen. Het is geen eis, maar het telt mee.
  6. Leg vast terwijl het gebeurt. Wie achteraf moet reconstrueren wat er afgesproken was, staat zwak. Bewaar opdracht, uren en goedkeuringen per samenwerking.
  7. Werk je toch via een tussenpartij? Check dan vanaf 2027 of die een toelating heeft of in de overgangsregeling zit.

Zoriva neemt het oordeel over de arbeidsrelatie niet over. Dat ligt bij jou en de zelfstandige. Wat de software wel doet: elke samenwerking vastleggen als rechtstreekse opdracht, met profiel, scope, uren en goedkeuringen in één dossier. Zodat je bij een bedrijfsbezoek laat zien hoe het echt ging, in plaats van het te moeten uitleggen.

Veelgestelde vragen

Is de Wet DBA hetzelfde als de Wtta?

Nee. De Wet DBA gaat over de vraag of iemand zelfstandige of werknemer is. De Wtta regelt dat partijen die arbeidskrachten uitlenen vanaf 2027 een toelating nodig hebben. Bij inhuur via een bureau kunnen beide spelen, bij rechtstreekse inhuur alleen de Wet DBA.

Krijg ik in 2026 een boete bij schijnzelfstandigheid?

Verzuimboetes legt de Belastingdienst in 2026 nog niet op. Een naheffing van loonheffingen kan wel, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Bij opzet of grove schuld is sinds 2026 ook een vergrijpboete mogelijk. Vanaf 2027 vervalt de zachte landing.

Wanneer moet een uitlener een toelating hebben?

De Wtta gaat in op 1 januari 2027. Uitleners die zich op tijd voor de overgangsregeling hebben gemeld, mogen tot 1 januari 2028 doorwerken. Vanaf die datum mag uitlenen alleen nog met een toelating of ontheffing van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt.

Is een goedgekeurde modelovereenkomst genoeg?

Nee. Een modelovereenkomst helpt alleen als de praktijk erbij past. De beoordeling kijkt naar hoe het werk feitelijk wordt gedaan, niet alleen naar wat er op papier staat.

Dit artikel is algemeen van aard en geen fiscaal of juridisch advies. Wetgeving en beleid zijn bijgewerkt tot 14 november 2026. Het oordeel over een concrete arbeidsrelatie ligt bij de opdrachtgever en de zelfstandige samen; bij twijfel vraag je een fiscalist of arbeidsrechtjurist om mee te kijken.

Rechtstreeks werken, met een dossier dat klopt

Zoriva is software voor organisaties die hun eigen netwerk van zzp'ers willen opbouwen, zonder tussenpartij en zonder marge op het uurtarief.

Houd mij op de hoogte →

Verder lezen